มือชา นิ้วชา เป็นอาการที่เกิดได้จากหลายตำแหน่ง ตั้งแต่เส้นประสาทบริเวณคอไปจนถึงข้อศอกและข้อมือ บางคนชาเป็นพัก ๆ ขณะใช้โทรศัพท์ บางคนตื่นกลางคืนเพราะชามือ การสังเกตว่าชานิ้วใด เป็นข้างไหน และมีอาการอื่นร่วมด้วยช่วยให้แพทย์หาสาเหตุได้ง่ายขึ้น
มือชาจากคอ มีลักษณะอย่างไร
เมื่อรากประสาทบริเวณคอถูกกดทับหรือระคายเคือง อาจมีปวดคอร้าวลงแขนร่วมกับมือชา เสียวซ่า หรืออ่อนแรง บางคนสังเกตว่าอาการเปลี่ยนเมื่อขยับคอ อย่างไรก็ตาม โรคอื่นสามารถทำให้มีอาการคล้ายกันได้ จึงต้องตรวจร่างกายประกอบ
หากมีการใช้มือไม่คล่องร่วมกับเดินเสียสมดุล ต้องแจ้งแพทย์ด้วย เพราะเป็นข้อมูลที่ช่วยประเมินว่ามีปัญหาต่อไขสันหลังส่วนคอหรือไม่
มือชาจากข้อมือ ต่างกันอย่างไร
ภาวะเส้นประสาทมีเดียนถูกกดทับที่ข้อมือ หรือ Carpal tunnel syndrome มักทำให้ชาที่นิ้วโป้ง นิ้วชี้ นิ้วกลาง และบางส่วนของนิ้วนาง อาการอาจเด่นตอนกลางคืนหรือขณะถือสิ่งของนาน ๆ บางคนรู้สึกว่าจับของไม่ถนัด
ส่วนอาการชาที่นิ้วนางและนิ้วก้อยอาจสัมพันธ์กับเส้นประสาทอัลนาร์ เช่น การกดทับบริเวณข้อศอก อาการบางรายสัมพันธ์กับการงอศอกนานหรือกดทับข้อศอก [4]
ตำแหน่งนิ้วที่ชาเป็นเพียงเบาะแส ไม่ใช่ข้อสรุป เพราะแต่ละคนอาจมีอาการไม่เหมือนกันหรือมีมากกว่าหนึ่งสาเหตุ
จดข้อมูล 5 อย่างก่อนพบแพทย์
- ชามือข้างเดียวหรือทั้งสองข้าง
- ชานิ้วไหน และเป็นด้านฝ่ามือหรือหลังมือ
- เป็นช่วงไหน เช่น ตอนนอน ขับรถ หรือทำงาน
- มีปวดคอ ปวดแขน ปวดข้อมือ หรือแรงมือลดลงร่วมด้วยหรือไม่
- เริ่มเป็นเมื่อไหร่ และอาการถี่หรือรุนแรงขึ้นหรือไม่
ควรนำรายชื่อยา โรคประจำตัว และผลตรวจเดิมมาด้วย ไม่จำเป็นต้องพยายามทำท่ากระตุ้นอาการเพื่อทดสอบเส้นประสาทเอง
แพทย์ตรวจหาสาเหตุอย่างไร
การตรวจอาจครอบคลุมคอ แขน ข้อศอก และมือ รวมถึงการประเมินความรู้สึกและแรงกล้ามเนื้อ หากจำเป็น แพทย์อาจเลือกตรวจการนำกระแสประสาทหรือคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ เพื่อช่วยแยกตำแหน่งและระดับความผิดปกติ
ไม่ใช่ทุกคนที่มือชาต้องตรวจ MRI คอ การตรวจเพิ่มเติมควรตอบคำถามจากประวัติและผลตรวจร่างกาย หากสงสัยปัญหาที่ข้อมือหรือข้อศอก อาจต้องใช้การตรวจคนละแบบ
ดูแลระหว่างรอการตรวจ
หลีกเลี่ยงการกดทับข้อศอกหรืออยู่ในท่าที่กระตุ้นอาการนาน ๆ หากชาสัมพันธ์กับการใช้มือ ให้พักและปรับกิจกรรม สังเกตว่าอาการลดลงหรือไม่ การเลือกอุปกรณ์พยุงข้อมือและแผนรักษาควรอิงสาเหตุที่แพทย์ประเมิน
ถ้าอาการเป็นซ้ำบ่อย ชาต่อเนื่อง หรือเริ่มทำของหล่นและแรงมือลดลง ควรเข้ารับการตรวจ ไม่ควรใช้ความปวดเป็นเกณฑ์เพียงอย่างเดียว เพราะบางภาวะมีอาการชาและอ่อนแรงเด่นกว่าปวด
อาการฉุกเฉินที่ไม่ควรรอ
หากมือหรือแขนชาหรืออ่อนแรงอย่างฉับพลัน โดยเฉพาะร่วมกับหน้าเบี้ยว พูดไม่ชัด หรือสื่อสารผิดปกติ ให้ขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที แม้อาการจะหายไปเองก็ยังต้องประเมิน เพราะอาจเป็นอาการของโรคหลอดเลือดสมองหรือภาวะสมองขาดเลือดชั่วคราว
คำถามที่พบบ่อย
ชานิ้วกลางแปลว่าเป็นกระดูกคอแน่นอนหรือไม่?
ไม่แน่นอน นิ้วกลางชาอาจพบในการกดทับเส้นประสาทที่ข้อมือได้เช่นกัน ต้องตรวจประกอบ
มือชาเฉพาะตอนนอน จำเป็นต้องตรวจไหม?
หากเกิดซ้ำ รบกวนการนอน หรือเริ่มมีอ่อนแรง ควรตรวจเพื่อหาสาเหตุ แม้จะดีขึ้นหลังเปลี่ยนท่าก็ตาม
ปรึกษาอาการมือชาและปวดคอร่วมกัน
สอบถามการนัดหมาย
ศูนย์ศัลยกรรมสมองและกระดูกสันหลัง - โรงพยาบาลจุฬารัตน์ 3 อินเตอร์ อาคาร 4 ชั้น 1
โทร. 02-033-2900 ต่อ 4123, 4127
LINE @SpineCH3
